دور جدید جنگ ایران و آمریکا با حملات متقابل، هدف قرار گرفتن پایگاههای نظامی آمریکا در بحرین، اردن و کویت، تشدید تنش در تنگه هرمز، رهگیری پهپادهای آمریکایی و افزایش نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در خلیج فارس همراه بود؛ تحولاتی که نشان میدهد دامنه تقابل دو طرف وارد مرحلهای تازه شده است.
به گزارش سردار، شامگاه گذشته با اعلام رسمی فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، دور تازهای از حملات علیه اهدافی در ایران آغاز شد. سنتکام مدعی شد این عملیات به دستور دونالد ترامپ و با هدف آنچه «تضعیف توانایی ایران برای حمله به کشتیرانی در تنگه هرمز» خوانده شد، انجام گرفته است.
این حملات سومین شب متوالی عملیات آمریکا علیه ایران پس از نقض تفاهمنامه اسلامآباد محسوب میشود؛ تفاهمی که آمریکا از همان روزهای نخست اجرای آن، مفادش را نقض کرده بود.همزمان با انتشار بیانیه سنتکام، صدای انفجارهایی در برخی نقاط استان هرمزگان شنیده شد. در ساعات ابتدایی شب، برخی منابع محلی از وقوع انفجار در بندرعباس خبر دادند، اما استانداری هرمزگان اعلام کرد هیچ اصابت مستقیمی در شهر بندرعباس، لارک و سیریک رخ نداده و به احتمال زیاد صداهای شنیده شده ناشی از فعالیت سامانههای پدافندی یا درگیریهای دریایی در محدوده تنگه هرمز بوده است.
انهدام پهپادهای آمریکایی در آسمان جنوب کشور
در ادامه تحولات میدانی، روابطعمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد ساعت ۲۱ شامگاه گذشته دو فروند پهپاد آمریکایی «لوکاس» در آسمان بندرعباس و لار توسط سامانههای نوین پدافند هوافضای سپاه که تحت کنترل شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور فعالیت میکنند، رهگیری و منهدم شدند.
چند ساعت بعد و در ساعت ۲۳:۳۰ نیز یک فروند پهپاد آمریکایی MQ-1 که در محدوده تنگه هرمز در حال پرواز بود، هدف سامانههای پدافندی قرار گرفت و سرنگون شد.رهگیری این سه پهپاد در فاصله کمتر از سه ساعت، یکی از مهمترین رخدادهای نظامی شب گذشته به شمار میرود.
سپاه از آغاز موج دوم عملیات نصر ۲ خبر داد
در پی حملات آمریکا، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اطلاعیه شماره هفت عملیات «نصر ۲» را منتشر کرد.در این اطلاعیه آمده است که ارتش آمریکا پس از شکست در تنگه هرمز، با حملات هوایی به ایستگاههای ساحلی و تعدادی از مراکز نظامی جنوب کشور، دور جدیدی از تجاوزات را آغاز کرد.سپاه اعلام کرد که در پاسخ اولیه، رزمندگان نیروی دریایی سپاه در موج دوم عملیات نصر ۲ با رمز «یا لثارات الحسین(ع)» چندین هدف مهم آمریکا در بحرین را با موشکها و پهپادهای رزمی مورد اصابت قرار دادند.بر اساس این اطلاعیه، انبارهای پشتیبانی تسلیحاتی، مرکز ارتباطات ماهوارهای و ساختمان اقامتگاه نیروهای آمریکایی در پایگاه جفیر بحرین بهطور مستقیم هدف قرار گرفت.سپاه تأکید کرد عملیات مقابلهبهمثل همچنان ادامه خواهد داشت.
حمله گسترده به ناوگان پنجم آمریکا در بحرین
چند ساعت بعد اطلاعیه شماره هشت سپاه منتشر شد که ابعاد تازهای از عملیات علیه بحرین را تشریح میکرد.بر اساس این اطلاعیه، نیروهای دریایی و هوافضای سپاه در مرحله دوم موج دوم عملیات نصر ۲، ناوگان پنجم دریایی آمریکا مستقر در بحرین را با موشکها و پهپادهای انتحاری هدف قرار دادند.در این عملیات، مخازن سوخت ناوگان پنجم دچار آتشسوزی شد و سامانههای پاتریوت، رادار کنترل هوایی ناوگان، سامانه هشدار اولیه C-RAM و مرکز کنترل قایقهای هدایتپذیر بدون سرنشین منهدم شدند.همزمان رسانههای منطقه از شنیده شدن صدای انفجارهای شدید در بحرین خبر دادند و تصاویری از برخاستن دود از محدوده استقرار ناوگان پنجم منتشر شد.وزارت کشور بحرین نیز با صدور هشدار امنیتی از شهروندان و اتباع خارجی خواست به نزدیکترین مکان امن مراجعه کنند.منابع خبری از اختلال گسترده در سیستم بانکی بحرین در پی یک حمله سایبری خبر دادند.
بیشتر بخوانید: آینده درگیریهای ایران و آمریکا چه خواهد شد؟ | بررسی ۳ سناریو از جنگ گسترده تا توافق
مرحله سوم عملیات نصر ۲؛ حمله موشکی به پایگاه آمریکا در اردنسپاه پاسداران بامداد امروز اطلاعیه شماره ۹ عملیات نصر ۲ را منتشر کرد.در این اطلاعیه آمده است که مرحله سوم موج دوم عملیات با رمز «یا لثارات الحسین» علیه یک پایگاه هوایی محل استقرار نیروهای آمریکایی در خاک اردن اجرا شد.سپاه اعلام کرد این پایگاه از مراکزی بوده که آمریکا از آن برای حمله به ایران استفاده کرده است.همزمان رسانههای منطقه از وقوع انفجارهای شدید در پایگاه هوایی «موفق السلطی» در شرق اردن خبر دادند.تلویزیون رسمی اردن نیز تأیید کرد: چهار فروند موشک وارد حریم هوایی این کشور شده است.سپاه در بخش دیگری از اطلاعیه خود خطاب به مردم اردن تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران هیچ دشمنی با ملت اردن ندارد و هدف عملیات تنها مراکز نظامی آمریکا بوده است.
حمله ارتش ایران به اهداف آمریکایی در کویت
در کنار عملیاتهای سپاه، ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز از اجرای عملیات مستقلی علیه مواضع آمریکا خبر داد.بر اساس اطلاعیه روابطعمومی ارتش، پهپادهای انهدامی ارتش سامانههای ارتباطی، مخازن سوخت، سامانه پاتریوت، برج مراقبت و انبار مهمات ارتش آمریکا در کویت را هدف قرار دادند.نیروی دریایی ارتش با شلیک موشکهای کروز، یک شناور متخاصم آمریکایی را مورد اصابت قرار داد.دقایقی بعد رسانههای منطقه از شنیده شدن صدای انفجار و فعال شدن آژیرهای هشدار در کویت خبر دادند.تنگه هرمز؛ کانون اصلی درگیریهاهمزمان با حملات متقابل، تنگه هرمز همچنان مهمترین صحنه رویارویی دو طرف بود.سپاه پاسداران در اطلاعیه شماره شش اعلام کرد آمریکا تلاش کرده بود با هدایت تعدادی شناور، مسیر تعیین شده ایران را نادیده بگیرد.بر اساس این اطلاعیه، دو سوپر نفتکش که سامانههای ناوبری خود را خاموش کرده و از مسیرهای اعلامی خارج شده بودند، پس از چندین اخطار هدف قرار گرفته و از ادامه حرکت بازماندند.سپاه تأکید کرد همکاری با نیروهای متجاوز آمریکایی تنها موجب افزایش بحران انرژی و تأخیر در بازگشایی کامل تنگه هرمز خواهد شد.حدود ساعت ۲۲:۵۰ نیز منابع محلی از هدف قرار گرفتن چند شناور متخلف دیگر در تنگه هرمز خبر دادند.در پی این تحولات، نیروهای نظامی، انتظامی و امنیتی استان هرمزگان در آمادهباش کامل قرار گرفتند و از مردم خواسته شد اخبار را تنها از رسانههای رسمی دنبال کنند.
ترامپ؛ از تهدید دوباره ایران تا ادعای کنترل تنگه هرمز
در مقابل، دونالد ترامپ بار دیگر با تکرار مواضع پیشین خود مدعی شد آمریکا کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد و عملیات نظامی علیه ایران ادامه پیدا خواهد کرد.رئیسجمهور آمریکا مدعی شد حملات جدید علیه توانمندیهای ایران در تنگه هرمز انجام شده و این روند ادامه پیدا میکند.ترامپ در عین حال بار دیگر از احتمال دستیابی به توافق با ایران سخن گفت؛ موضوعی که از نگاه بسیاری از تحلیلگران، نشاندهنده تناقض آشکار میان ادبیات نظامی و مواضع سیاسی دولت آمریکا است.چراغ سبز ترامپ به حملات عربستان علیه یمندر تحولی دیگر، پایگاه آمریکایی آکسیوس گزارش داد ترامپ در تماس تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با حملات احتمالی ریاض علیه یمن موافقت کرده است.این گزارش از سوی ناظران سیاسی بهعنوان نشانهای از تلاش واشنگتن برای گسترش دامنه درگیریها در منطقه ارزیابی شده است.شبی که دامنه جنگ از خلیج فارس فراتر رفتحوادث شب گذشته نشان داد درگیری میان ایران و آمریکا وارد مرحلهای پیچیدهتر شده است. از یک سو، آمریکا برای سومین شب متوالی حملات خود علیه اهدافی در ایران را ادامه داد و از سوی دیگر، ایران با اجرای چندین عملیات موشکی و پهپادی، پایگاههای نظامی آمریکا در بحرین، اردن و کویت را هدف قرار داد.همزمان، تنگه هرمز همچنان اصلیترین محور رویارویی دو طرف باقی ماند؛ جایی که علاوهبر عملیات دریایی و رهگیری پهپادها، حمله به شناورهای متخلف، کاهش محسوس تردد کشتیهای تجاری و افزایش نگرانیهای جهانی درباره امنیت انرژی نیز بر اهمیت آن افزود.در کنار تحولات میدانی، تهران تلاش کرد از مسیرهای دیپلماتیک نیز فشار بر واشنگتن را افزایش دهد؛ از نامه رسمی به شورای امنیت گرفته تا رایزنیهای فشرده وزیر امور خارجه با کشورهای منطقه و اروپا.با تداوم حملات متقابل، تهدیدهای مکرر دونالد ترامپ و تأکید فرماندهان نظامی ایران بر ادامه عملیاتهای پاسخمحور، به نظر میرسد منطقه غرب آسیا همچنان در یکی از حساسترین مقاطع امنیتی خود قرار دارد و تحولات ساعات و روزهای آینده میتواند نقش تعیینکنندهای در مسیر این تقابل داشته باشد.